Kurumsallaşma seviyesini artırmak isteyen şirketlerin günümüz iş yaşamının sunduğu nimetleri ve gereklilikleri görmezden gelmesi düşünülemez. Bu kapsamda Kurumsallaşma Sonsuz(Nokta)Bir olarak tarif ettiğimiz önceki yazımızda, kurumsallaşmanın günümüzdeki gerekliliklerinden birisi olarak “Çalışan Odaklı Şirket Olmak” konusunu ele almıştık. Bu yazıda ise günümüzün hem bir gerekliliği, hem de bir nimeti olarak teknoloji ile tam entegre şirket olmanın tarifini yapacağız.

Dünya tarihinin her evresinde, yeni buluşlar ile birlikte değişen ekonomik, toplumsal, kültürel ve siyasal yapıları görüyor, analiz ediyor ve dersler çıkarıyoruz. Her bir yeni buluş bazen yüzeysel, bazen ise derinden etki yaratacak şekilde kişilere ve kurumlara yön veriyor. Ancak özellikle 2000’li yıllardan itibaren artarak devam eden bir “teknolojinin yaşamlarımıza etkisi” temalı haberler, yazılar, kitaplar ve eğitimlerle çevrili durumdayız. Bunun en büyük nedeni, insanoğlunun sahip olduğu entelektüel sermaye birikiminin son dönemde geri dönüşü olamayacak bir ivme ile artıyor olmasıdır. Elbette bu artışın bir karşılığı olarak teknoloji alanında hem gündelik yaşama, hem de iş yaşamına etki eden gelişmelerin, takip etmekte zorlanacağımız bir seviyeye geldiği ortada. Üstelik sadece belirli bir kesime ait olmayıp, sürekli yaygınlaşma özelliği ile teknolojik gelişmelerin olumlu ve olumsuz etkilerini tekrar tekrar analiz etmek bu yazı için gereksizdir. Peki, teknolojik gelişmeler ile kurumsallaşmanın önlenemez ilişkisini nasıl tarif etmeliyiz?

Teknolojinin iş yaşamına entegrasyonunu ve kurumsallaşma ile bağını üç farklı açıdan incelemek doğru olacaktır:

• Çıktı Olarak Teknoloji         : Teknolojik Ürün ve Hizmetler
• Kaynak Olarak Teknoloji    : Teknolojik Üretim ve Sunum Araçları
• Süreç Olarak Teknoloji       : Operasyonel ve Yönetsel Destekleyiciler

1. Çıktı Olarak Teknoloji

Forbes Dergisi tarafından her sene yayınlanan “Most Valuable Brands” listesindeki yıldan yıla yaşanan değişimi incelemek bile çıktı olarak teknoloji üretmenin günümüz açısından ne kadar önemli olduğunu bizlere anlatır. Dünyanın en değerli markalarının geleneksel ürünler üreten şirketlerden ezici bir şekilde teknoloji ve dijital tabanlı ürün ve hizmet sunan şirketlere geçmesi elbette yaşadığımız çağın bir sonucu. Sadece şirketler için değil, aynı zamanda ülke ekonomisi ve refahlık düzeyi açısından da artık gerekli hammaddeye sahip olmak yeterli bir güç sağlamıyor. Hammaddeyi ileri teknoloji sahibi ürünlere ve/veya geleneksel ürünlerin teknoloji ile destekli yeni versiyonlarına dönüştürmeden zenginlik yaratabilmek mümkün değil.

Çıktı olarak teknoloji temelli ürün / hizmet sunabilmek ve rakipler ile rekabet edebilmek böylesi hızlı değişen bir zeminde hiç kolay değildir. Teknolojik çıktılar ile rekabet yaratabilmek için esnek ve yenilikçi bir şirket kültürüne sahip olmanın yanı sıra sistemli ve sürdürülebilir bir organizasyonel yapıya da ihtiyacınız olacaktır. Söz konusu özellikleri bünyesinde oluşturabilen şirketler ise ancak kurumsallaşma seviyelerini artırabilen, bu kapsamda sürekli bir ihtiyaç hissedenlerdir. Kurumsallaşma seviyenizi yükseltmek ve sürdürülebilir bir sistem oluşturmak “çıktı olarak teknoloji” unsurunu kullanabilmeniz için büyük bir avantajdır.

Sonuçta, çıktı olarak teknoloji kullanımı günümüzün gerekliliklerinden birisidir diyebiliriz.

2. Kaynak Olarak Teknoloji

Kaynak olarak teknolojinin kullanımı, şirkete ait ürün ve hizmetlerin üretilmesinde ve sunulmasında teknolojik araçlardan yararlanmayı ifade eder. Bir başka deyişle, ürün ve hizmetlerin şekillenmesi ve müşterinin kullanımına sunulması esnasında teknolojik araçlardan faydalanmaktır. Geçmişte freze ve torna tezgahları yerine cnc makinelerine geçmiş olmak, günümüzde ise robotlar ile aynı üretimi gerçekleştiriyor olmak bu kapsamda iyi bir örnektir. Aynı şekilde, fiziksel mağazalar yerine e-ticaret siteleri aracılığıyla ürün ve hizmetleri müşteriye ulaştırmaktan da bahsedilebilir.

Kaynak olarak teknolojinin kullanımı şirketlere iki önemli konuda avantaj sağlar: Verimlilik ve Pazarlama. Üretim teknolojisi olarak teknolojik kaynakların kullanımı ile aynı işi daha az zamanda, daha az personel ile ve çok daha kaliteli üretmek mümkündür. Böylelikle, hem çıktıların artması, hem de maliyetlerin azalması yönünden şirket verimlilik değerlerine olumlu katkılar sağlanmış olur. İşin diğer yönünde ise daha fazla kullanıcıya daha kısa sürede ulaşabilmek açısından pazarlama performansını artırıcı bir özelliği vardır.

Verimlilik oranının ve pazarlama performansının artması, kurumsal bir sistemin gelişmesi için elbette olmazsa olmaz unsurlar arasındadır. Kurumsallaşma çabalarını destekleyen ve geliştiren bir özelliğe sahip olması dolayısıyla kaynak olarak teknolojinin kullanımı göz ardı edilmemesi gereken bir kavramdır.

Sonuçta, kaynak olarak teknoloji kullanımı günümüzün nimetlerinden birisidir diyebiliriz.

3. Süreç Olarak Teknoloji

Kaynak ve çıktılar açısından teknoloji kullanımı aslında günümüzde tüm iş profesyonellerinin konuştuğu ve üzerinde çalıştığı bir konudur. Ancak, şirketlerin üretim harici operasyonlarında ve yönetsel süreçlerinde teknolojiyi kullanmak konusunda hala yeterli seviyeye gelindiği söylenemez. Şirketlerde bir süreç olarak teknolojinin kullanımı birçok farklı kapsamda gerçekleştirilebilir.

İlk olarak, veri depolama ve bilgi/iletişim akışı sağlama konusunda bu kavramın sağladığı faydalara bakılabilir. Şirkete ait tüm işlemler için verileri ölçmek ve depolamak amacıyla teknolojik sistemlerin kullanımı giderek artan ve gelişen bir alandır. Aynı zamanda, söz konusu verileri bilgiye dönüştürmek için analiz etmek, farklı departman ve yönetim kadrolarına raporlamak için de söz konusu sistemler kullanılır. Teknolojik sistemlerin verileri depolamak ve analiz etmek haricinde ise kişi/departman/kurumlar arası iletişimi güçlendirici ve sağlıklı hale getirici bir özelliği de bulunur. Günümüzde iyi kurgulanmış bir ERP Sistemi’nin şirkete ait tüm operasyonel ve yönetsel süreçler açısından depolama, ölçme, analiz etme, raporlama ve iletişim sağlamaya yönelik önemli avantajlar sağladığı söylenebilir. Dahası, Endüstri 4.0 bileşenleri arasında “vaat edilen” yatay-dikey entegrasyon sistemleri de söz konusu kazanımların ilerleyen dönemde çok daha fazla olacağına işaret ediyor. Böylesi bir avantaj ise hem süreçleri geliştirebilmek/iyileştirebilmek, hem de sürdürülebilir kurumsal sistemler tasarlayabilmek açısından gereklidir.

İkinci olarak, sistemin şirkete entegrasyonu kapsamında teknolojinin kullanımı düşünülebilir. Günümüzde şirketler yavaş yavaş sistemlerini tasarlamış oldukları geleneksel ortamlardan uzaklaşmakta ve teknoloji tabanlı sistemlere geçmektedir. Bugün basılı halde kullanılan ve şirkete ait operasyonel ve yönetsel sistemi tarif eden dokümanlar artık dijital ortamda takip edilen ve paylaşılan bir özellik kazanmıştır. Elbette sistemi tarif eden dokümanları sadece dijital ortama taşımış olmak artık tek başına bir gelişim unsuru olarak görülemez. Ancak, hala şirket çalışanlarını tarif edilen sisteme entegre etme konusunda teknolojiden yeteri kadar faydalanan şirket sayısı ne yazık ki yeterli değildir. Örneğin kaç şirkette Word, PowerPoint, Excel gibi programlar ile üretilen yazı ve iş akışları haricinde sistemi tarif eden başka araçlar bulunuyor? Animasyonlar, infografikler, sanal gerçeklik kullanımı gibi pek çok farklı araç ile herhangi bir iş akışının veya kuralın tarif ve deklare edilmesi ile çalışanların sistemi daha iyi anlaması ve entegre olması, geleneksel kanallara göre daha başarılı olamaz mı?

Süreç olarak teknolojinin kullanımı konusunda üçüncü ve son olarak, gelişmiş iş simülasyonlarını kullanmanın şirketlerde gelecek planlaması yapmak ve belirsizlikleri minimize etmek konusunda oldukça fayda sağlayan uygulamalar olduğu söylenebilir. Yeni pazarlara giriş, yeni ürün üretimi, yeni üretim hattı kurulumu veya yeni iş akışı oluşturmadan önce gelişmiş simülasyonlar sayesinde olabilecekleri önceden kestirebilmek ve bu doğrultuda riskleri yönetebilmek mümkündür. Gelişmiş simülasyonlar oluşturabilmek konusunda özellikle hepimiz Endüstri 4.0’ın bileşenleri arasında yer alan “Yapay Zeka” ve “Siber-Fiziksel Sistemler” uygulamalarındaki gelişmeleri merakla takip ediyoruz.

Süreç olarak teknolojinin kullanımı süreçleri yönetebilmek ve iyileştirebilmek, çalışanları tarif edilen sürece entegre edebilmek ve ayrıca süreçlere yönelik gelecek planları için riskleri yönetebilmek açısından faydalar sağlıyor. Aslında, teknolojinin süreçler içerisinde kullanımı sonucu elde edilen katkıyı sadece süreçler açısından incelemek dahi yetersiz kalır. Bunun yanı sıra özellikle teknoloji ile bütünleşik bir hayat yaşayan genç nesli şirkete tutundurabilmek ve iş motivasyonlarını artırabilmek açısından da ciddi kazanımlar sağladığı söylenebilir. Tüm bu faydaların en önemli çıktılarından birisinin de şirkete ait kurumsal sistemin gelişimini destekleyen bir unsur olarak görebiliriz.

Sonuçta, süreç olarak teknoloji kullanımı günümüzün hem nimetlerinden, hem de gerekliliklerinden birisidir diyebiliriz.

Şirketlerin teknolojiyle tam entegre bir hal alabilmesi için elbette öncelikle kurumsallaşma seviyesini geliştirmek üzere iyi bir alt yapı kurmuş olması beklenmelidir. Sonrasında ise teknolojiyle entegre olunan her bir nokta sayesinde kurumsallaşma seviyesine önemli katkı sağlayan sonuçlar almak mümkündür. Ayrıca, günümüzde sürdürülebilir bir başarı yakalamak isteyen her şirketin en azından yukarıda sayılan 3 unsurdan 2’sini (birisinin mutlaka “süreç olarak teknolojinin kullanımı” olması zorunluluğu ile) bünyesine taşıması gerektiği söylenebilir.